در بین روش های تحریک مغزی، روش تحریک الکتریکی مغز قدیمی ترین و در عین حال پر کاربردترین روش می باشد. یکی از انواع روش های تحریک الکتریکی، تحریک با جریان مستقیم (tDCS) است که امروزه بسیار مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته و همانند سایر روش های تحریک مغزی ویژگی جذاب این روش برای پژوهشگران، بررسی رابطه بین مغز و رفتار است. با استفاده از tDCS شما قادر خواهید بود تا کاهش یا افزایش فعالیت در یک ناحیه از مغز را سبب شوید. این ابزار برای شناخت بهتر همبسته های عصبی عملکردهای شناختی نظیر حافظه، توجه و تصمیم گیری مورد استفاده قرار میگیرد.

تحریک الکتریکی مغز

دستگاه tDCS شامل دو بخش اصلی و الکترودها می شود. یک باتری 9 ولتی منبع اصلی تغذیه دستگاه است و قادر است جریان الکتریکی DC را با شدت حداقل نیم و حداکثر 4 میلی آمپر بر روی ناحیه هدف اعمال نماید. علاوه بر جریان DC اخیراً جریان AC هم در بین روش های تحریک الکتریکی توسط پژوهشگران حوزه ی علوم اعصاب و روانشناسان برای شناخت بهتر مغز مورد استفاده قرار گرفته است. در صورتی که بخواهیم یک باند فرکانسی خاص نظیر آلفا را در مغز افزایش دهیم tACS ابزار مناسبی است. با توجه به شناخت نسبی خوبی که از همبسته های الکتروفیزیولوژیک عملکردهای شناختی و رفتاری در دست داریم، از طریق tACS می توانیم بر روی این ساختارهای مغزی اثر بگذاریم.

برای اینکه ببینیم این ابزار تا چه اندازه رشد داشته بهتر است به میزان مقالات منتشر شده در این حوزه بپردازیم. بر اساس جستجو در PubMed تعداد مقالات منتشر شده بین سال های 2011 الی 2015، 1500 عدد می باشد که در برابر 65 مقاله ای که بین سال های 2000 الی 2005 منتشر شده بسیار قابل توجه است. اخیراً مطالعه ای به بررسی مقالات منتشر شده در این حوزه از سال 1998 تا 2016 پرداخته و نتایج این مطالعه نشان می دهد که در طی 18 سال اخیر بر اساس دیتابیس Web of science تا کنون 2457 مقاله در این حوزه منتشر شده است. در جدول زیر می توانید میزان رشد مقالات منتشر شده در این حوزه را مشاهده کنید.

تحریک الکتریکی مغز

همانطور که مشاهده می کنید از 2008 الی 2011 رشد قابل توجهی در این حوزه رخ داده است. در آسیا ژاپن دارای بیشترین مقالات می باشد. در بین کشورهای در حال توسعه،کشورمان ایران در کنار برزیل، کره جنوبی، هند، تایلند و ترکیه جزء کشورهای تاثیر گذار در حوزه انتشار مقالات tDCS محسوب می شود. این نشان می دهد که محققان کشورمان با علم به فواید این ابزار در مطالعه مغز از آن در پژوهش های خود استفاده ی قابل توجهی می کنند.

تحریک الکتریکی مغز

همانند TMS، روشهای تحریک الکتریکی (مانند tDCS) نیز قادر هستند با روش های تصویربرداری نظیر EEG و fMRI ترکیب شود و این باعث می شود ما از تغییرات آنلاین فیزیولوژیک هریک از این روش ها آگاه شویم.

امکانات تحریک مغزی آزمایشگاه آتیه درخشان ذهن

تحریک الکتریکی مغز

آزمایشگاه ما مجهز به دستگاه تحریک کننده ی الکتریکی شرکت نوروکان ( NeuroConn DC-Stimulator Plus) می باشد. این دستگاه یک کانال تحریکی دارد و دارای ویژگی های زیر است:

  • تحریک الکتریکی فراجمجمه ای با جریان مستقیم (tDCS)
  • تحریک الکتریکی فراجمجمه ای با جریان متناوب (tACS)
  • 4 نوع تحریک استاندارد- tDCS (تحریک مداوم)- پالس ( فعال سازی / غیرفعال سازی تحریک چرخه ای) سینوس ( موج سینوسی)- نویز ( توزیع نرمال)
  • فاز قابل تنظیم و فرکانس قابل تنظیم
  • tES با الکترودهای گرد

همچنین این دستگاه قابلیت ثبت همزمان EEG با تحریک AC و DC را نیز دارد.


9533691565850046